Marstonen DISC metodoa
Printzipio psikologikoak pertsonen jokabide normalean ulertu eta aplikatzea, haien bizitza hobetzeko
Jokabide normala
Marstonen DISC metodoaren aurrekariak
William Moulton Marstonek pertsona «normal» edo ohikoetan jarri zuen bere interes psikologikoa. Pertsona arruntek egunero aurre egiten zieten erronkek erakartzen zuten, jokabide psikotikoak edo, oro har, buru-gaixotasunak baino gehiago.
Marstonek «energia mentala» neurtzeko unitate bat garatu nahi zuen, funtsean «jokabide arrunt normala ulertu eta deskribatzeko», pertsona bakoitzak «energia mental» hori nola banatzen, bideratzen eta kanporatzen duen oinarri hartuta.
DISC eredua neurri batean jokabide-energiaren eta kontzientziaren neurketari buruzko haren ikerketatik sortu zen. Hala ere, DISC teoria garatzean zuen helburu nagusia giza motibazioari buruzko bere ikuspegiak azaltzea zen.
1928an, Marstonek Emotions of Normal People argitaratu zuen, eta, lau urte lehenago DISC metodoari buruz idatzia bazuen ere, liburu horretan aurkeztu zuen formalki DISC teoria.
Emotions of Normal People psikologiako funtsezko lana da, batez ere Marstonen DISC metodoa aurkeztu zuelako ezaguna; metodo hori da jokabide-estiloak eta nortasun-tipoak ulertzeko oinarria. Liburuak hainbat funtsezko teoria biltzen ditu.
Funtsezko 4 emozio
DISC teoria
Marstonek giza jokabidea lau oinarrizko emoziotan eta horiei lotutako jokabide-estilotan sailkatzen du*: Dominazioa (D), Indukzioa (I), Submisioa (S) eta Konformitatea (C).
Haren ustez, jokabide horiek pertsonek beren ingurunearen aurrean erakusten duten emozio-sortaren adierazpenak dira, batez ere baldintza aldekotzat edo kaltegarritzat hautematen diren egoeretan.
*Marstonek erabilitako jatorrizko terminoak. Gainerako edukietan termino moderno ohikoenak erabiliko dira, nahiz eta merkatuan aldaerak egon daitezkeen.
Determinazioa (D)
Determinazioa erakusten duten pertsonek asertibotasunez eta kontrolez erantzuten diete erronkei. Helburuetara bideratuak eta erabakitsuak dira, eta oztopoak gainditzea atsegin dute. Determinazioa kontrola eta emaitzak lehenesten diren egoeretan adierazten da.
Interakzioa (I)
Estilo hau lagunkoitasunak, hiztuntasunak eta konbentzitzeko gaitasunak ezaugarritzen dute. Pertsona hauek gizarte-egoeretan loratzen dira, eta eraginkorrak dira besteak konbentzitzen edo motibatzen. Haien jokabidea nabarmenagoa da pertsonetara bideratutako ingurune interaktiboetan.
Serenitatea (S)
Serenitate-estiloa duten pertsonek koherentzia eta egonkortasuna baloratzen dituzte. Fidagarriak eta solidarioak dira, eta ingurune aurreikusgarriak nahiago dituzte. Pazientzia eta iraunkortasuna eskatzen duten roletan nabarmentzen dira.
Compliance (C)
Compliance faktorea arauekiko atxikimenduak, zehaztasunak eta kalitatearekiko sentikortasunak ezaugarritzen dute. Pertsona hauek analitikoak dira, eta xehetasunak garrantzitsuak diren ingurune egituratu eta antolatuetan nabarmentzen dira.
Jokabidearen dimentsioak
Funtsezko bi jokabide-dimentsio
Marstonen DISC metodoak funtsezko bi jokabide-dimentsio proposatzen ditu:
Ardatz aktiboa-pasiboa
Espektro hau jokabide asertibo eta dinamikoetatik (aktiboa) jokabide uzkurrago eta hausnartuagoetara (pasiboa) doa. Pertsonek jarduera-maila desberdinak erakuts ditzakete egoera desberdinen aurrean.
Ardatz aldekoa-antagonikoa
Dimentsio honek pertsonak bere inguruneaz duen pertzepzioa ebaluatzen du, aldekotik (atsegina, babesgarria) antagonikora (erronkatsua, kaltegarria). Pertzepzio horrek eragin handia du haren jokabide-erantzunean.
Ardatz horien gurutzaketak giza jokabidearen mapa osoa sortzen du, eta DISC tipoen oinarria osatzen du.
Babesa ala etsaitasuna
Ingurunearen eta pertzepzioaren eragina
Emotions of Normal People liburuan, William Moulton Marstonek ingurunearen eta pertzepzioaren eraginek giza jokabidean duten eragin sakona aztertzen du. Nabarmentzen du pertsonek aktiboki interpretatzen dutela beren ingurunea, eta horrek haien erantzunak eta elkarreraginak moldatzen dituela.
Marstonek ingurunearen pertzepzioa bitar gisa deskribatzen du: inguruneak babesgarri edo etsai gisa hautematen dira.
Ingurune babesgarriek jokabide ireki eta lankidetzakoak sustatzen dituzte, eta sormena eta arriskuak hartzea bultzatzen dituzte, segurtasun- eta adore-sentimenduen eraginez.
Aitzitik, ingurune etsaiek jokabide defentsibo edo erasokorretara daramate, biziraupen-mentalitate batek bultzatuta. Egoera horietan, pertsonak norbera babesten zentratzen dira, eta horrek askotan ekintza lehiakorrak edo konfrontaziozkoak eragiten ditu.
Erantzun-unitatearen azterketa
Psikologia integratzailea
Integrative Psychology: A Study of Unit Response William Moulton Marstonen, C. Daly Kingen eta Elizabeth Holloway Marstonen liburua da, 1931n argitaratua lehen aldiz. Liburua ikasleentzako psikologiaren esparrua antolatzeko saiakera bat da. Oinarrizko giza jarduerak sailkatzeko hainbat saiakera psikologiko eta erdi-psikologiko kritikoki aztertzen ditu, eta ondoren psikologiari baliagarri izan dakizkiokeen oinarrizko jokabide-unitateak postulatzen saiatzen da, atomoa eta elektroia kimikari baliagarri izan zaizkion bezalaxe.
Psikologiak erantzun unitarioen azterketan oinarritu beharko luke.
Marstonen ustez, jokabidearen oinarrizko unitatea erantzun unitarioa da, hau da, estimulu baten aurreko erreakzioa. Hiru erantzun unitario mota identifikatu zituen:
- •Zentzumen-erantzunak: sentsazioak eragiten dituzten barneko edo kanpoko estimuluen aurreko erantzunak dira.
- •Pertzepzio-erantzunak: pertzepzioak eragiten dituzten sentsazioen aurreko erantzunak dira.
- •Erantzun motorrak: ekintzak eragiten dituzten pertzepzioen aurreko erantzunak dira.
Marstonek Integrative Psychology liburuan duen ikuspegiaren ezaugarri nagusia osagai psikologiko desberdinen integrazioa azpimarratzea da, emozioak, jokabidea eta ingurune-faktoreak barne. Giza izaeraren konplexutasunetan sakontzen du, elementu horiek elkarren artean nola eragiten duten aztertuz.
Bizitza eta enpresak
Marstonen ondarea
Marstonen lana aitzindaria izan zen bere ikerketen ikuspegian, giza jokabidea patologizatzetik urrundu eta giza emozio eta erantzun normalen sortan zentratu baitzen. Ingurunearen eta pertzepzioaren eraginari jokabidean eman zion garrantziak nortasun-ebaluazio modernoen oinarriak ezarri zituen. Eragin handia izan zuen psikologian eta enpresa-munduan, batez ere garapen pertsonalean, talde-eraketan eta lidergo-prestakuntzan.
Haren liburuak hemen deskarga ditzakezu.
