Marston'ın DISC Yöntemi
Yaşamları iyileştirmek için psikolojik ilkeleri normal insan davranışına uygulamak ve anlamak
Normal Davranış
Marston'ın DISC Yönteminin Arka Planı
William Moulton Marston, psikolojik ilgisini "normal" ya da tipik bireylere yöneltti. Genel olarak psikotik davranış veya akıl hastalığından çok sıradan insanların karşılaştığı gündelik zorluklar ilgisini çekiyordu.
Marston, "zihinsel enerjiyi" ölçmek için bir birim geliştirmeye çalıştı; özünde amacı, her bireyin bu "zihinsel enerjiyi" nasıl dağıttığına, yönlendirdiğine ve dışa vurduğuna dayanarak "normal ortak davranışı anlamak ve tanımlamak"tı.
DISC modeli kısmen onun davranışsal enerjiyi ve bilinci ölçmeye yönelik araştırmalarından doğdu. Ancak DISC kuramını geliştirirken temel amacı, insan motivasyonu hakkındaki görüşlerini ortaya koymaktı.
Marston 1928'de Emotions of Normal People adlı eserini yayımladı; DISC yöntemi hakkında dört yıl önce yazmış olsa da DISC Kuramını resmî olarak bu kitapta ortaya koydu.
Emotions of Normal People, psikoloji alanında temel bir eserdir ve en çok, davranış tarzlarını ve kişilik tiplerini anlamanın temelini oluşturan Marston'ın DISC yöntemini tanıtmasıyla bilinir. Kitap birkaç temel kuram içerir.
4 Temel Duygu
DISC Kuramı
Marston insan davranışını dört temel duygu ve bunlarla ilişkili davranış tarzı* altında sınıflandırır: Baskınlık (Dominance, D), Teşvik (Inducement, I), Boyun Eğme (Submission, S) ve Uyma (Compliance, C).
Bu davranışların, insanların çevrelerine, özellikle de elverişli veya elverişsiz olarak algılanan koşullara tepki olarak gösterdikleri duygu yelpazesinin ifadeleri olduğunu öne sürer.
*Marston'ın kullandığı özgün terimler. İçeriğin geri kalanında, piyasada farklılıklar olabilse de daha yaygın modern terimler kullanılacaktır.
Dominant (D)
Dominant davranış gösteren bireyler zorluklara kararlılık ve kontrolle karşılık verir. Hedef odaklı ve kararlıdırlar, engelleri aşmaktan hoşlanırlar. Dominant, kontrolün ve sonuçların her şeyden önemli olduğu durumlarda kendini gösterir.
İletişim (I)
Bu tarz sosyallik, konuşkanlık ve ikna kabiliyetiyle öne çıkar. Bu bireyler sosyal ortamlarda kendilerini gösterir ve başkalarını ikna etme veya motive etmede etkilidir. Davranışları en çok etkileşimli, insan odaklı ortamlarda belirginleşir.
Sükûnet (S)
Sükûnet tarzına sahip bireyler tutarlılığa ve istikrara değer verir. Güvenilir ve destekleyicidirler, öngörülebilir ortamları tercih ederler. Sabır ve sebat gerektiren rollerde başarılı olurlar.
Ciddiyet (C)
Ciddiyet; kurallara bağlılık, kesinlik ve kaliteye duyarlılıkla öne çıkar. Bu bireyler analitiktir ve ayrıntıların önemli olduğu yapılandırılmış, düzenli ortamlarda başarılı olurlar.
Davranış Boyutları
İki Temel Davranış Boyutu
Marston'ın DISC yöntemi iki temel davranış boyutu önerir:
Aktif-Pasif Ekseni
Bu yelpaze, iddialı ve dinamik davranışlardan (aktif) daha çekingen ve düşünceli davranışlara (pasif) uzanır. Bireyler çeşitli durumlara tepki olarak farklı etkinlik düzeyleri gösterebilir.
Elverişli-Düşmanca Ekseni
Bu boyut, bireyin çevresini nasıl algıladığını değerlendirir; algı elverişliden (dostça, destekleyici) düşmancaya (zorlayıcı, olumsuz) uzanır. Bu algı, bireyin davranışsal tepkisini önemli ölçüde etkiler.
Bu eksenlerin kesişimi, DISC tiplerinin temelini oluşturan insan davranışının eksiksiz bir haritasını ortaya çıkarır.
Destek ve Düşmanlık
Çevresel ve Algısal Etki
William Moulton Marston, Emotions of Normal People adlı eserinde çevresel ve algısal etkilerin insan davranışı üzerindeki derin etkisini inceler. Bireylerin çevrelerini aktif olarak yorumladığını ve bunun tepkilerini ve etkileşimlerini şekillendirdiğini vurgular.
Marston çevre algısını ikili olarak tanımlar: ortamlar ya destekleyici ya da düşmanca olarak algılanır.
Destekleyici ortamlar, güven ve cesaretlendirilme duygularının etkisiyle açık ve iş birliğine dayalı davranışları besler; yaratıcılığı ve risk almayı teşvik eder.
Buna karşılık düşmanca ortamlar, hayatta kalma zihniyetiyle savunmacı veya saldırgan davranışlara yol açar. Bu tür ortamlarda bireyler kendilerini korumaya odaklanır ve bu çoğu zaman rekabetçi veya çatışmacı eylemlerle sonuçlanır.
Birim Tepki Üzerine Bir İnceleme
Integrative Psychology
Integrative Psychology: A Study of Unit Response, William Moulton Marston, C. Daly King ve Elizabeth Holloway Marston'ın ilk kez 1931'de yayımlanan kitabıdır. Kitap, psikoloji alanını öğrenciler için düzenleme girişimidir. Temel insan etkinliklerini sınıflandırmaya yönelik çeşitli psikolojik ve yarı psikolojik girişimleri eleştirel bir incelemeden geçirir ve ardından, atom ve elektronun kimyaya hizmet ettiği gibi psikolojiye hizmet edebilecek temel davranış birimleri tanımlamaya çalışır.
Psikoloji, birim tepkilerin incelenmesine dayanmalıdır.
Marston, davranışın temel biriminin bir uyarana verilen tepki olan birim tepki olduğuna inanıyordu. Üç tür birim tepki tanımladı:
- •Duyusal tepkiler: İç veya dış uyaranlara verilen ve duyumlara yol açan tepkilerdir.
- •Algısal tepkiler: Duyumlara verilen ve algılara yol açan tepkilerdir.
- •Motor tepkiler: Algılara verilen ve eylemlere yol açan tepkilerdir.
Marston'ın Integrative Psychology'deki yaklaşımı; duygular, davranış ve çevresel faktörler dahil olmak üzere çeşitli psikolojik bileşenleri bütünleştirmeye verdiği önemle öne çıkar. İnsan doğasının karmaşıklığını derinlemesine ele alır ve bu unsurların birbirleriyle nasıl etkileşime girip birbirlerini nasıl etkilediklerini inceler.
Yaşamı ve Çalışmaları
Marston'ın Mirası
Marston'ın çalışmaları araştırma yaklaşımı bakımından öncüydü; insan davranışını patolojikleştirmekten uzaklaşarak normal insan duygu ve tepkilerinin yelpazesine odaklandı. Çevrenin ve algının davranış üzerindeki etkisine yaptığı vurgu, modern kişilik değerlendirmelerinin temelini attı. Psikoloji ve iş dünyasında, özellikle kişisel gelişim, ekip oluşturma ve liderlik eğitimi gibi alanlarda etkili oldu.
Kitaplarını buradan indirebilirsiniz.
