Η μέθοδος DISC του Marston
Κατανόηση και εφαρμογή ψυχολογικών αρχών στην κανονική ανθρώπινη συμπεριφορά για τη βελτίωση της ζωής των ανθρώπων
Κανονική συμπεριφορά
Το υπόβαθρο της μεθόδου DISC του Marston
Ο William Moulton Marston εστίασε το ψυχολογικό του ενδιαφέρον στα «κανονικά» ή τυπικά άτομα. Τον ενδιέφεραν οι καθημερινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι συνηθισμένοι άνθρωποι και όχι η ψυχωσική συμπεριφορά ή η ψυχική ασθένεια γενικά.
Ο Marston επιδίωξε να αναπτύξει μια μονάδα μέτρησης της «ψυχικής ενέργειας», ουσιαστικά για να «κατανοήσει και να περιγράψει την κανονική κοινή συμπεριφορά» με βάση τον τρόπο με τον οποίο κάθε άτομο κατανέμει, κατευθύνει και εξωτερικεύει αυτή την «ψυχική ενέργεια».
Το μοντέλο DISC προέκυψε εν μέρει από την έρευνά του για τη μέτρηση της ενέργειας της συμπεριφοράς και της συνείδησης. Ωστόσο, ο κύριος στόχος του κατά την ανάπτυξη της θεωρίας DISC ήταν να αποτυπώσει τις απόψεις του για τα ανθρώπινα κίνητρα.
Το 1928, ο Marston δημοσίευσε το Emotions of Normal People και, παρότι είχε γράψει για τη μέθοδο DISC τέσσερα χρόνια νωρίτερα, σε αυτό το βιβλίο παρουσίασε επίσημα τη Θεωρία DISC.
Το Emotions of Normal People είναι θεμελιώδες έργο της ψυχολογίας, γνωστό κυρίως επειδή εισήγαγε τη μέθοδο DISC του Marston, η οποία αποτελεί τη βάση για την κατανόηση των στυλ συμπεριφοράς και των τύπων προσωπικότητας. Το βιβλίο περιέχει αρκετές βασικές θεωρίες.
4 βασικά συναισθήματα
Η Θεωρία DISC
Ο Marston κατηγοριοποιεί την ανθρώπινη συμπεριφορά σε τέσσερα πρωταρχικά συναισθήματα και τα αντίστοιχα στυλ συμπεριφοράς*: Κυριαρχία (D), Παρακίνηση (I), Υποταγή (S) και Συμμόρφωση (C).
Υποστηρίζει ότι αυτές οι συμπεριφορές είναι εκφράσεις του εύρους των συναισθημάτων που εκδηλώνουν οι άνθρωποι ως αντίδραση στο περιβάλλον τους, ιδίως σε καταστάσεις που εκλαμβάνονται ως ευνοϊκές ή δυσμενείς.
*Οι αρχικοί όροι που χρησιμοποίησε ο Marston. Στο υπόλοιπο περιεχόμενο θα χρησιμοποιούνται πιο συνηθισμένοι σύγχρονοι όροι, αν και ενδέχεται να υπάρχουν παραλλαγές στην αγορά.
Δυναμισμός (D)
Τα άτομα με υψηλό Δυναμισμό αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις με αποφασιστικότητα και έλεγχο. Είναι προσανατολισμένα στους στόχους, αποφασιστικά και απολαμβάνουν να ξεπερνούν εμπόδια. Ο Δυναμισμός εκφράζεται σε καταστάσεις όπου ο έλεγχος και τα αποτελέσματα είναι πρωταρχικής σημασίας.
Αλληλεπίδραση (I)
Αυτό το στυλ χαρακτηρίζεται από κοινωνικότητα, ομιλητικότητα και πειστικότητα. Τα άτομα με αυτό το στυλ ευδοκιμούν σε κοινωνικές καταστάσεις και είναι αποτελεσματικά στο να πείθουν ή να εμπνέουν τους άλλους. Η συμπεριφορά τους είναι πιο έντονη σε διαδραστικά περιβάλλοντα, προσανατολισμένα στους ανθρώπους.
Γαλήνη (S)
Τα άτομα με στυλ Γαλήνης εκτιμούν τη συνέπεια και τη σταθερότητα. Είναι αξιόπιστα, υποστηρικτικά και προτιμούν προβλέψιμα περιβάλλοντα. Διακρίνονται σε ρόλους που απαιτούν υπομονή και επιμονή.
Συμμόρφωση (C)
Η Συμμόρφωση χαρακτηρίζεται από τήρηση των κανόνων, ακρίβεια και ευαισθησία στην ποιότητα. Αυτά τα άτομα είναι αναλυτικά και διακρίνονται σε δομημένα, οργανωμένα περιβάλλοντα όπου οι λεπτομέρειες μετράνε.
Διαστάσεις συμπεριφοράς
Δύο βασικές διαστάσεις συμπεριφοράς
Η μέθοδος DISC του Marston προτείνει δύο βασικές διαστάσεις συμπεριφοράς:
Άξονας ενεργητικό-παθητικό
Αυτό το φάσμα εκτείνεται από δυναμικές και αποφασιστικές συμπεριφορές (ενεργητικό) έως πιο συγκρατημένες και στοχαστικές συμπεριφορές (παθητικό). Τα άτομα μπορεί να εμφανίζουν διαφορετικά επίπεδα δραστηριότητας ανάλογα με την κατάσταση.
Άξονας ευνοϊκό-ανταγωνιστικό
Αυτή η διάσταση αξιολογεί την αντίληψη του ατόμου για το περιβάλλον του, από ευνοϊκό (φιλικό, υποστηρικτικό) έως ανταγωνιστικό (απαιτητικό, αντίξοο). Αυτή η αντίληψη επηρεάζει σημαντικά την αντίδραση της συμπεριφοράς του.
Η τομή αυτών των αξόνων δημιουργεί έναν πλήρη χάρτη της ανθρώπινης συμπεριφοράς, που αποτελεί τη βάση των τύπων DISC.
Υποστήριξη έναντι εχθρότητας
Η επίδραση του περιβάλλοντος και της αντίληψης
Στο Emotions of Normal People, ο William Moulton Marston εξετάζει τη βαθιά επίδραση των περιβαλλοντικών και αντιληπτικών παραγόντων στην ανθρώπινη συμπεριφορά. Τονίζει ότι τα άτομα ερμηνεύουν ενεργά το περιβάλλον τους, διαμορφώνοντας έτσι τις αντιδράσεις και τις αλληλεπιδράσεις τους.
Ο Marston περιγράφει την αντίληψη του περιβάλλοντος ως δυαδική: τα περιβάλλοντα εκλαμβάνονται είτε ως υποστηρικτικά είτε ως εχθρικά.
Τα υποστηρικτικά περιβάλλοντα ευνοούν ανοιχτές και συνεργατικές συμπεριφορές και ενθαρρύνουν τη δημιουργικότητα και την ανάληψη ρίσκου, χάρη στο αίσθημα ασφάλειας και ενθάρρυνσης.
Αντίθετα, τα εχθρικά περιβάλλοντα οδηγούν σε αμυντικές ή επιθετικές συμπεριφορές, που καθοδηγούνται από μια νοοτροπία επιβίωσης. Σε τέτοια πλαίσια, τα άτομα εστιάζουν στην αυτοπροστασία, κάτι που συχνά οδηγεί σε ανταγωνιστικές ή συγκρουσιακές ενέργειες.
Μελέτη της μοναδιαίας αντίδρασης
Integrative Psychology
Το Integrative Psychology: A Study of Unit Response είναι βιβλίο των William Moulton Marston, C. Daly King και Elizabeth Holloway Marston, που εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1931. Το βιβλίο αποτελεί μια προσπάθεια οργάνωσης του πεδίου της ψυχολογίας για φοιτητές. Εξετάζει κριτικά διάφορες ψυχολογικές και ημιψυχολογικές απόπειρες ταξινόμησης των θεμελιωδών ανθρώπινων δραστηριοτήτων και στη συνέχεια επιχειρεί να ορίσει στοιχειώδεις μονάδες συμπεριφοράς που να μπορούν να εξυπηρετήσουν την ψυχολογία, ακριβώς όπως το άτομο και το ηλεκτρόνιο εξυπηρέτησαν τη χημεία.
Η ψυχολογία πρέπει να βασίζεται στη μελέτη των μοναδιαίων αντιδράσεων.
Ο Marston πίστευε ότι η βασική μονάδα της συμπεριφοράς είναι η μοναδιαία αντίδραση, δηλαδή η αντίδραση σε ένα ερέθισμα. Διέκρινε τρεις τύπους μοναδιαίων αντιδράσεων:
- •Αισθητηριακές αντιδράσεις: Είναι αντιδράσεις σε εσωτερικά ή εξωτερικά ερεθίσματα που οδηγούν σε αισθήσεις.
- •Αντιληπτικές αντιδράσεις: Είναι αντιδράσεις σε αισθήσεις που οδηγούν σε αντιλήψεις.
- •Κινητικές αντιδράσεις: Είναι αντιδράσεις σε αντιλήψεις που οδηγούν σε πράξεις.
Η προσέγγιση του Marston στο Integrative Psychology χαρακτηρίζεται από την έμφαση στην ενσωμάτωση διαφόρων ψυχολογικών συνιστωσών, όπως τα συναισθήματα, η συμπεριφορά και οι περιβαλλοντικοί παράγοντες. Εμβαθύνει στην πολυπλοκότητα της ανθρώπινης φύσης, διερευνώντας πώς αυτά τα στοιχεία αλληλεπιδρούν και επηρεάζουν το ένα το άλλο.
Ζωή και έργο
Η κληρονομιά του Marston
Το έργο του Marston ήταν πρωτοποριακό ως προς την ερευνητική του προσέγγιση, με την έννοια ότι απομακρύνθηκε από την παθολογικοποίηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς και εστίασε αντίθετα στο εύρος των φυσιολογικών ανθρώπινων συναισθημάτων και αντιδράσεων. Η έμφασή του στην επίδραση του περιβάλλοντος και της αντίληψης στη συμπεριφορά έθεσε τις βάσεις για τις σύγχρονες αξιολογήσεις προσωπικότητας. Άσκησε επιρροή στους τομείς της ψυχολογίας και των επιχειρήσεων, ιδίως σε πεδία όπως η προσωπική ανάπτυξη, η ανάπτυξη ομάδων και η εκπαίδευση στην ηγεσία.
Μπορείτε να κατεβάσετε τα βιβλία του εδώ.
